Gönderen Konu: Pedigrinin (Soy ağacının) Yazımı ve Okunması  (Okunma sayısı 1220 defa)

0 Üye ve 2 Ziyaretçi konuyu incelemekte.

Çevrimdışı PENDORYA

  • *
  • İleti: 29
  • Katkı 0
  • Vatanını en çok seven, işini en iyi yapandır.
  • Koloni sayısı: 12
  • Yer: Manisa-Alaşehir
Pedigrilerin (Soy Ağaçlarının) Yazımı ve Okunması

        Bu yazıda, bal arısı soyağaçlarının standart yazımını ve okunmasını açıklamaya çalışacağım. Türkiye'de bu konuda oldukça geri olmamıza rağmen, bir yerlerden başlamak gerektiğine inanıyorum. Avrupa'da Brother Adam ve diğer arıcılık uzmanlarının başlattığı soy ağacı yazma çalışmaları, ilerleyen yıllarda bir standard halini aldı.

       İlk bakışta kısa kodlamalar halinde ve bilmeyenler için oldukça karışık gibi görünen soy ağaçlarının yazımı, aslında oldukça açık ve özlü bilgilerden oluşmaktadır.

       Türkiye'de henüz oldukça yeni olan ve birkaç firma ve devlet kuruluşu tarafından yapılan damızlıkçılık çalışmaları, istenen seviyede değildir. Ayrıca yurt genelinde, seçici damızlıkçıların yaygınlaşması gerekmektedir. Türkiye'de damızlıkçı adı altında ruhsat almış bir çok şahıs ve firma vardır. Fakat hiçbiri (2-3 tanesi haricinde) seçici damızlıkçı değildir. Dışarıdan satın aldıkları damızlıklardan, F1 ana arı üretip satmaktan başka faaliyetleri yoktur.
   
       Evet, bal arılarında ıslah ve seçim konularında daha yolun başındayız. Yapmamız gereken çok şey var. Her ilde arıcılık birlikleri, devlet desteğiyle izole çiftleşme bölgeleri oluşturmalı ve kontrolünü sağlamalı. Devletin himaye ve kontrolünde seçici ıslahçı damızlıkçılar yetiştirilmeli. Bu çatı oluşturulduktan sonra, olması gereken gelişme kendiliğinden oluşacaktır. Çünkü bu işi yapacak olanlar, sonuçta iyi bir gelir elde edecekleri için, bu işi çok daha iyi noktalara heyecanla taşıyacaklardır.

       Bu noktada, bir kıvılcım çakmak adına, hadi hayırlısı.

       Pedigri ( Soy Ağacı) kayıtlarını bir örnekle anlatmaya başlayalım;



Cevat BOLAT  Pedigree 2015 (CBO) - Hollanda Buckfast Damızlıkçısı
Anatolica-combination Breeder  ( Anadolu-birleştirme Damızlığı )

A22(CBO) =    .13 - A9(CBO)  aml  Ca150(AM)


Hollanda Buckfast damızlıkçısı Cevat BOLAT'ın 2015 yılına ait Pedigri (Soy ağacı) kayıtlarında, "Anadolu-birleştirme Damızlığı" başlığı altında kaydı bulunan A22(CBO) damızlığının pedigri kaydını inceleyecek, açılımını yapacak ve açıklamalı anlatımla soy ağacını öğreneceğiz.

A                     "Anadolu", bu kod arı ırkının kısa yazılımı olup, arının kökeni ve hangi ırk altında sınıflandırıldığını göstermektedir.
22                     Damızlığın test edildiği kutu numarası veya  popülasyon sayısıdır. Kutu no:22
(CBO)             Üremesi kontrol edilen ananın damızlıkçısının veya arıcının baş harfleri. Cevat BOLAT
.13                   A22(CBO) damızlığının doğup çiftleştiği yıl. Yani 2013 yılı.
A9(CBO)         A22(CBO)'nin annesi, Anadolu için "A" olarak sınıflandırılır.
aml                  Her Buckfast çiftleştirme istasyonunun kendi kısayolları vardır. aml = Ameland Adası. Ayrıca kullanılan "Ins", yani "suni tohumlama" olduğu anlamına gelir.
Ca150(AM)      "Baba" dır (daha doğrusu, erkek arıları sağlayan ana). A22(CBO) damızlığının babası! Ca150(AM)  Erkekleri. Ca= Karpat ırkından olup Ca150(AM) damızlığı (AM) kodlu damızlıkçıya aittir.
     
Yani:
 A22(CBO) Damızlıklarından, 2013 yılında genç ana arılar oluşturulmuştur.
22 numaralı kutu içinde denetlendi (2013 ve muhtemelen 2014) ve Cevat BOLAT adlı kişiye aittir.
Bu damızlığın ebeveynleri; A9(CBO) anası 2013 yılında Ameland Adası izole alanında, Ca150(AM) anasına ait erkekler ile çiftleşmiştir.
Kısaca, damızlık A22(CBO)'nin ebeveynleri A9(CBO) ve Ca150(AM) dir ve dolayısıyla da 2013 yılında bunlardan doğacak genç ana arıların. ebeveyn hatlarıdır.


Aile ağacının, daha uzak nesiller ile gösterimi aşağıdaki gibidir:

A22(CBO) =     .13 - A9(CBO) aml Ca150(AM)  :    .12 - A8(CBO) ins B37(LJ)    :
                         .10 - A2(LJ)  ilv  B46(LJ)           :    .10 - A1(LJ) ins B18(LJ)        : etc.



       Daha önce yukarıda A22(CBO) damızlığının, 2013 yılında A9(CBO) anasıyla, Ca150(AM) erkeklerinin Ameland adasında çiftleşmesiyle oluştuğunu açıklamıştık. Soy ağacının devamında, ana hatlarının ataları açıklanır.

       Burada; A9(CBO) ana hattının ebeveynleri A8(CBO) ve B37(LJ)'dir. Yani, 2012 yılında Cevat BOLAT'a ait A8(CBO) Anadolu ana hattı, Bertus&Jannie Jochems'e ait B37(LJ) Buckfast baba hattıyla suni tohumlama yoluyla çiftleştirilmiş ve A9(CBO) ana hattı oluşturulmuştur. Daha açıklayıcı olursak, A8(CBO), A22(CBO) damızlığının büyükannesidir. Dikkat ederseniz Ca150(AM) baba hattının soyu, pedigri kaydında gösterilmez. Sadece ana hattının soyu takip edilir. Baba hatlarının soyu ayrıca takip edilmektedir.

      Devam edersek; A8(CBO) ana hattının ebeveynleri A2(LJ) ve B46(LJ)'dir. Yani, 2010 yılında Bertus&Jannie Jochems'e ait A2(LJ) Anadolu ana hattı, ve yine Bertus&Jannie Jochems'e ait B46(LJ) Buckfast baba hattıyla çiftleşmesinden oluşan (ilv) aşılanmış larvaların ithaliyle A8(CBO) ana hattı oluşturulmuştur.

      Soy ağacı bu şekilde devam etmektedir. Alt satırın sonundaki etc. kısaltması genellikle bir bağlantı linki olup, soy ağacının bitmediğini ve devam ettiğini belirtmektedir. Bu linke tıklarsanız, soy ağacının devamına ulaşabilirsiniz.

     Soy ağaçları, bazen ithalat yoluyla gelen damızlıklardan başlar veya bazen ana hattı olarak ithal damızlıklar kullanılır. Bir örnek ile açıklayacak olursak;

Aydın KOCAMAN,  Pedigree 2015 (AK) - Avusturya Buckfast Damızlıkçısı

B160(AK) =  imq .14 -  B104(MM) ins B200(NN)


      Burada, 2014 yılında, Magnus Menges'e ait B104(MM) Buckfast ana hattı,  B200(NN) erkeklerinin spermleriyle suni tohumlama yoluyla tohumlanmıştır. B104(MM) anası yumurtlamaya başladıktan sonra Aydın KOCAMAN tarafından ithalat yoluyla getirilmiş (imq) ve B160(AK) Buckfast damızlığı elde edilmiştir.

    Benim yazacaklarım şimdilik bu kadar. Aşağıdaki ekler kısmında, kısaltmaların anlamlarını yazdım.
    Faydalı olması dileklerimle. Hoşça kalın.
                                                                                                                 
Hakan BOZKURT
                                                                                                              Ziraat Mühendisi (Zooteknist)
KAYNAK: perso.unamur.be

--- Yetiştiriciler ---
AK:   Aydın Kocaman (AT)
SNB:   Stichting Nederlandse Buckfastbijenteelt
FF:   Klaus Fehrenbach (DE)
HSB:   Hans Schweinesbein (DE)
CBO:   Cevat Bolat (NL)
MKR: Bram de la Rie (NL)
MM:   Magnus Menges (DE)
MW:   Marcel Weilbold (AT)
KD:   Eugen Neuhauser (AT)
PJ:   Paul Jungels (LU)
RS:   Reiner ve Sylvia Schwarz (DE)
TR:   Thomas Rueppel (DE)

--- İthalat modu ---
Ilv:   Aşılanmış larva ithal edildi
Imq:   Ithal edilen yumurtlayan ana arı
Itq:   Test edilmiş ana arı ithal edildi
Ivq:   Çiftleşmemeiş ana arı ithal edildi

--- Eşleşme Yerleri, vb ---
Aml:   Ameland Adası (NL - Friesland)
Att:   Attergau (AT)
HBG:   Hausberg dağı (DE)
Inpj:   Aletli dölleme (LU)
Ins:   Aletli dölleme
Mrk:   Marken yarımadası (NL)
Nst:   Nest dağı (AT)
Val:   Valors dağı (AT)

Irklar
A:   Anadolu
B:   Buckfast
C:   Karniyol
Ca:   Karpat
GR:   Graaff-Reinet
I:   Meda (İran)
MG:   Margret'in kovanı No 5
NO:   N:62
O:   (EL) monticola Elgon
« Son Düzenleme: 20 Tem 2017 19:23:14 Gönderen: PENDORYA »





Çevrimdışı Onur Özer

  • *
  • İleti: 347
  • Katkı 0
  • Koloni sayısı: 24
  • Yer: Kayseri Sarımsaklı Barajı
Ynt: Pedigrinin (Soy ağacının) Yazımı ve Okunması
« Yanıtla #1 : 26 Ağu 2017 23:11:48 »
Abi ellerine sağlık

Türkiye'de de böyle kayıtlar var mı?

Ben Macahel'den Anadolu ana aldım, damızlık için, ama kayıtlarını bilmiyorum
Nabêjin kê kir, dibêjin kê got.

Çevrimdışı PENDORYA

  • *
  • İleti: 29
  • Katkı 0
  • Vatanını en çok seven, işini en iyi yapandır.
  • Koloni sayısı: 12
  • Yer: Manisa-Alaşehir
Ynt: Pedigrinin (Soy ağacının) Yazımı ve Okunması
« Yanıtla #2 : 11 Eyl 2017 12:57:54 »
Onur Bey merhaba;
Ne  yazık ki bizde böyle kayıtlar tutulmuyor.
Fakat arıcılık ta ilerlemek istiyorsak, mutlaka kayıt tutmalıyız.

Ben kovan kayıtlarını tutarak bu işe başladım. Bir düzen geldi. Arada kayıtlarımı özden geçirerek ileriye dönük kararlar alabiliyorum.
Örneğin uysallık-saldırganlık, ananın yumurta deseni, kovan verimi gibi hususları hep kaydettim.
Önümüzdeki senenin elenecek anaları ve damızlık olacak analarını belirledim.
Eğer kayıtları tutmasaydım bu işi tam ve doğru yapamazdım.

Herkes damızlık kayıdı tutacak diye birşey yok ama kovan kayıtlarındaki ana arı takibiyle bile çok şeyler başarılabilir.

Çevrimdışı Onur Özer

  • *
  • İleti: 347
  • Katkı 0
  • Koloni sayısı: 24
  • Yer: Kayseri Sarımsaklı Barajı
Ynt: Pedigrinin (Soy ağacının) Yazımı ve Okunması
« Yanıtla #3 : 11 Eyl 2017 14:19:41 »
Bu tarz kayıtlar tutuyorum, umarım başarırım.

Ananın yumurta desenini de ekleyelim

İyi çalışmalar
Nabêjin kê kir, dibêjin kê got.